Жиі қойылатын сұрақтар

Автокөлік бойынша кәдеге жарату төлемінің төленгенін білу үшін АО «Жасыл даму» ресми сайты (recycle.kz) арқылы өз бетінше тексеруге болады. Ол үшін:
1. «Кәдеге жарату төлемдері» бөлімін ашып, «Төлемді тексеру» тармағын таңдаңыз.
2. Автокөліктің VIN-кодын енгізіңіз — бұл 17 таңбадан тұратын бірегей сәйкестендіру нөмірі, ол автокөлік құжаттарында немесе көліктің өзінде көрсетіледі.

Назар аударыңыз, VIN-код тек латын әріптері мен араб цифрларынан тұруы тиіс. 1 және 0 цифрларымен шатастырмау үшін I, O және Q әріптері қолданылмайды.

Деректер енгізілгеннен кейін жүйе кәдеге жарату төлемінің төленгені немесе төленбегені туралы ақпаратты көрсетеді.

Қазақстан Республикасы Экологиялық кодексінің (бұдан әрі – ҚР ЭК) 389 - бабы 1-тармағының 4) тармақшасына сәйкес Оператор «Жасыл даму» акционерлік қоғамының алдағы артық төленген сомаларды қайтару және (немесе) есепке жатқызу жөніндегі қағидаларын* (бұдан әрі – Қайтару қағидалар) бекітілген. Аталған Қайтару қағидалары «Жасыл даму» АҚ Басқармасының 2024 жылғы 14 қарашадағы шешімімен бекітілген.
Қайтару қағидаларының 4-тармағында артық төленген сомаларды қайтаруды және (немесе) алдағы төлемдер шотына қайтару және (немесе) есепке жатқызу үшін мынадай негіздер:
1) кәдеге жарату төлемінің сомасын (сомасының бір бөлігін), оның ішінде өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелерін орындауға өтінімді қалыптастыру кезінде импортердің (өндірушінің) деректерді дұрыс көрсетпеуіне байланысты қате енгізу;
2) Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде кәдеге жарату төлемі енгізілген өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері қолданылатын өнімді (тауарларды) қаптамамен қоса алғанда, өндірушілердің (тауарлардың) өнімді (тауарларды) өз бетінше өткізуі (әкетуі);
3) өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелерін орындаған кәсіпкерлік субъектісінің қалдықтарды қалпына келтіру немесе кәдеге жарату жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын тұлғаларға иелік ету құралы бойынша кәдеге жарату төлемдерін, қаптама қалдықтарын (ақау, кесу, қаптамадағы өнімнің (тауарлардың) жарамдылық мерзімінің өтуі) енгізу жолымен дербес кәдеге жаратуы болып табылады.

Ақшалай қаражатты қайтару үшін «e-Otinish» бірыңғай платформасы арқылы өтініш беру қажет.

Қайтару қағидаларының 7-тармағына сәйкес, қайтару туралы өтініш міндетті түрде келесі ақпаратты қамтуы тиіс:
1) өндірушінің (импорттаушының) толық не қысқартылған атауы, заңды және нақты мекенжайы, байланыс деректерін (телефон нөмірлері, электрондық пошта мекенжайлары);
2) алдағы төлемдер есебіне қайтаруға және (немесе) есепке жатқызуға жататын кәдеге жарату төлемінің сомасы;
3) кәдеге жарату төлемінің артық төленген сомасын қайтару үшін өндірушінің (импорттаушының) банк шотының деректемелерін;
4) оператор берген кәдеге жарату төлемін енгізу туралы сертификаттың нөмірі мен күні, оған сәйкес өтініште көрсетілген кәдеге жарату төлемінің артық төленген сомасын;
5) алдағы төлемдер шотына қайтару және (немесе) есепке жатқызу үшін негіздемені;
6) негіздемелерді растау үшін қоса беріліп отырған құжаттардың тізімін қамтуы керек.

Сонымен қатар, қағидаларының 8-тармағына сәйкес, алдағы төлемдер есебіне қайтару және (немесе) есепке жатқызу үшін негіздемелерді растауға өтінішке тиісті растайтын құжаттар, сондай-ақ өндірушінің (импортердің) есеп айырысу шотының деректемелерін растайтын, қайтару жүзеге асырылатын екінші деңгейдегі банктер немесе «Қазпошта» акционерлік қоғамы берген құжат қоса берілуге тиіс.

Қазіргі уақытта ПШКҚ/ПШӨЖАШТ қайта өңдеуге/кәдеге жаратуға кейіннен шарттар жасасу мақсатында ПШКҚ/ПШӨЖАШТ қайта өңдеушілерін айқындау процесі жүзеге асырылуда.

Қайта өңдеушілермен шарттар жасалғаннан кейін ПШКҚ/ПШӨЖАШТ, Қоғамның ресми сайтында (www.recycle.kz) ПШКҚ/ПШӨЖАШТ қабылдау пункттерінің өзекті тізімі жарияланатын болады.

«Жасыл даму» АҚ атынан өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері операторымен ақпараттық жүйеде шарттар жасасу үшін өтінімдер қабылдау (ecoqolday.kz) Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрінің 2023 жылғы 27 қарашадағы № 332 бұйрығымен, яғни 2024 жылғы 05 ақпаннан бастап бекітілген ережелер қолданысқа енгізілгеннен кейін басталады.

Төлем мөлшері Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 29 желтоқсандағы № 1250 қаулысымен бекітілген. Төлемдер мөлшері АЕК-те есептеледі.

Кәсіпкерлік субъектілерін тіркеуге арналған құжаттардың тізбесі өндірушілердің (импорттаушылардың) банктік шотына өндірушілерден және импорттаушылардан өнімнің (тауарлардың) тұтынушылық қасиеттері жоғалғаннан кейін пайда болатын қалдықтарды жинауды, тасымалдауды, қайта пайдалануға дайындауды, сұрыптауды, өңдеуді, қайта өңдеуді, залалсыздандыруды және (немесе) кәдеге жаратуды ұйымдастыруға түскен кеңейтілген міндеттемелері операторының ақшаны жіберу қағидаларында көрсетілгентөлемдер арқылы өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері қолданылатын), егер қысқаша мемлекеттік тіркеу туралы анықтама, рұқсат беру құжаттары, қажетті жабдықтың болуын растайтын құжаттар және т.б.

Басқа талаптар мен нормалар Ережелерде көрсетілген (https://zan.gov.kz/client/#!/doc/189246/kaz).

Сізге қалдықтарды тасымалдау үшін пайдаланылатын көлікті навигациялық жүйемен жабдықтау және https://tabigat.gov.kz/ платформада тіркелу қажет. АЖ-ға тіркеу туралы растауды (скрин / үзінді көшірме және т. б.) қоса беру, Оператор сіздің осы платформада тіркелуіңізді тексереді, тіркеу болмаған жағдайда Оператор ақпараттық жүйеде тіркеуден бас тартады.

Анықтама:

ҚР ЭК 367-бабы 1-тармағы. Қатты тұрмыстық қалдықтар деп қатты күйдегі коммуналдық қалдықтар түсініледі.

365-бап 1-тармақ. ҚР ЭК. Коммуналдық қалдықтар деп мынадай тұтыну қалдықтары түсініледі: 1) қағаз және картон, шыны, металдар, пластмассалар, органикалық қалдықтар, ағаш, тоқыма бұйымдары, қаптама, пайдаланылған электр және электрондық жабдықтар, аккумуляторлар мен аккумуляторларды қоса алғанда, бірақ олармен шектелмей, үй шаруашылықтарының аралас қалдықтары мен бөлек жиналған қалдықтары.

Ереже нормаларына сәйкес келесі жағдайларда төлемдерден бас тартылады:

1) Жинаушыларға бас тартады:
- жиналған, тасымалданған және берілген қалдықтарды қайта өңдеу туралы жинаушы толтыратын АЖ-дағы деректер мен қызметті жүзеге асыру туралы түпкілікті есеп арасындағы алшақтық кезінде;
- оператор нұсқаулығының талаптарын бұзу;

2) Қайта өңдеушілерге:
- жинаушылардан қайта өңдеуге қабылданған және қайта өңдеуге есептен шығарылған қалдықтар туралы қайта өңдеуші толтыратын АЖ-дағы деректер арасында есептен шығаруға арналған құжаттарды және қызметті жүзеге асыру туралы түпкілікті есепті қоса бере отырып, алшақтық болған жағдайда;
- оператор нұсқаулығының талаптарын бұзу;

3) Қызметін толық цикл бойынша жүзеге асыратын кәсіпорындарға:
- жиналған, тасымалданған, қайта өңдеуге есептен шығарылған қалдықтар туралы контрагент толтыратын АЖ-дағы деректер, жинау және қайта өңдеу жөніндегі қызметті жүзеге асыру туралы есептер, сондай-ақ қалдықтарды қайта өңдеуге есептен шығару жөніндегі құжаттар арасында алшақтық болған кезде;
- нұсқаулықтың талаптарын бұзу;

Сондай-ақ Ережеде көзделген өзге де жағдайларда.

Қағидаларда ақпараттық жүйеде жасалған күні қалдықтарды жинау және қайта өңдеу жөніндегі операцияларды көрсету көзделген.

"Өндірушілерден және импорттаушылардан оның банктік шотына түскен ақша есебінен өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері операторының ақшалай төлемдерінің мөлшерін бекіту туралы" ҚР Үкіметінің қаулысына сәйкес қалдықтарды жинауды, тасымалдауды, қайта пайдалануға дайындауды, сұрыптауды, өңдеуді, қайта өңдеуді, залалсыздандыруды және (немесе) кәдеге жаратуды жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілеріне, өнімнің (тауарлардың)тұтынушылық қасиеттерін жоғалтқаннан кейін пайда болатын, өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері қолданылатын " субсидиялауға өнім (тауар) және қаптама қалдықтарының мынадай түрлері жатады:

Қаптама: шыны, қағаз және картон, полимерлі, аралас материалдардан және металдан жасалған;

Автокөлік компоненттері: шиналар, майлар және батареялар;

Электрондық және электр жабдықтары: жылу тасымалдағыштары бар, ірі габаритті, шағын габаритті, экрандары мен мониторлары бар электрондық жабдық, шағын ақпараттық, техникалық және телекоммуникациялық, сондай-ақ шамдар.

Қалдықтарды жинау орындарынан (стационарлық/жылжымалы қабылдау пункттері және (немесе) контейнерлер) және АЖ тіркеу кезінде мәлімделген өзге де объектілерді әкетуді жүзеге асырған жағдайда:

жинаушы қалдықтарды жинау орындарынан бас базаға дейін АЖ-ға әкету қажет болған кезде жүргізушінің және автокөлік құралының бағытын көрсету үшін нұсқаулыққа 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша көлік парағын жазып берсін;

сенім білдірілген салмақ жабдығында жиналған қалдықтарды өлшеп, өлшеу нәтижелері бойынша позаны (қорлардың кіріс ордерін) толтырып, ЭЦҚ арқылы қол қойыңыз.

Қабылдау пункттерінен позалар қалыптасқан жағдайда, қалдықтарды тапсырған адамдар туралы деректер, сондай-ақ қабылдау пунктінде бір күн ішінде жинаушы қабылдаған қалдықтардың түрі мен массасы көрсетілетін әрбір қабылдау пункті бойынша қалдықтарды қабылдау пунктіне жеке тапсырған сканерленген тізілімдер қоса беріледі. Тізілім Қалдықтарды қабылдау пунктінің орнында тікелей білім берушіден Қалдықтарды қабылдау сәтінде, қағаз жеткізгіштегі нұсқаулыққа 9-қосымшаға сәйкес нысан бойынша күнделікті негізде жасалады.

Жиналған қалдықтардың массасы-бұл позада білім берушілерден және жинау орындарынан көрсетілген қалдықтардың массасы.

Қалдықтарды жинаушыларға төлемдер қалдықтарды жинау және тасымалдау туралы есепті қарау қорытындылары бойынша айына 1 рет жүзеге асырылатын болады.

Қалдықтарды қайта өңдеушілерге төлемдер қалдықтарды қайта өңдеу туралы есепті қарау қорытындылары бойынша тоқсанына бір рет жүзеге асырылатын болады.

Қалдықтармен жұмыс істеудің толық циклін (қалдықтарды жинау, тасымалдау және қайта өңдеу) жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілеріне төлемдер қалдықтарды жинау, тасымалдау және қайта өңдеу туралы есепті қарау қорытындылары бойынша тоқсанына бір рет жүзеге асырылатын болады.

Қағидалардың 3-тармағына сәйкес қағидалар қатты тұрмыстық қалдықтарды жинаудың орталықтандырылған жүйесі шеңберінде полигондарда қатты тұрмыстық қалдықтарды жинауды, тасымалдауды, сұрыптауды және көмуді жүзеге асыратын мамандандырылған кәсіпорындарға қолданылмайды.

Халық пен заңды тұлғалардан, сондай-ақ полигондардан жиналған қалдықтар қатты тұрмыстық қалдықтарды жинауға, тасымалдауға, сұрыптауға және көмуге бекітілген тарифтерге сәйкес төленетіндіктен, мұндай қалдықтарды жинау және тасымалдау үшін субсидиялар төленбейді.

Төлем алушы қалдықтарды жинау процесінде қалдықтарды жинау жөніндегі операция жасалған күннен бастап бір жұмыс күні ішінде ақпараттық жүйеде жиналған қалдықтар туралы деректер көрсетілетін тиісті бөлімдерді толтырады. Бұл ретте төлем алушы осы деректерді толтыру кезінде қалдықтарды жинау тәсілін (білім берушілер, жинау пункттері, контейнерлер) көрсетеді. ҚТҚ-ға арналған контейнерлерден шыққан қалдықтар контейнер иесінің меншігі болып табылады, сондықтан мұндай қалдықтарды алу және қабылдау заңсыз болып табылады және субсидиялау үшін есепке жатқызылмайды. Қоқыс шығарушы, қоқыс сұрыптаушы ұйымдар жинаған, полигондардан жиналған қалдықтар да субсидиялауға жатпайды, өйткені олар халық пен заңды тұлғалар төлейтін ҚТҚ шығару тарифіне енгізілген.

Анықтама: 339-Бап. ҚР ЭК. Қалдықтарға меншік құқығы және оларды басқару жауапкершілігі.

1. Қалдықтар меншік құқығының объектісі болып табылады. Қалдықтарға заттық құқықтардың пайда болуына, өзгеруіне және тоқтатылуына байланысты қоғамдық қатынастар осы Кодексте көзделген ерекшеліктерді ескере отырып, Қазақстан Республикасының азаматтық заңнамасымен реттеледі. 2. Қалдықтарды шығарушылар өздері өндірген қалдықтардың иелері болып табылады.

7. Қалдықтарды жинау, қалпына келтіру немесе жою жөніндегі операцияларды жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілеріне қалдықтарды беру, егер Тараптар өзге шарттарда келісім жасаспаса, бір мезгілде қалдықтарға меншік құқығының осындай субъектілеріне, оның ішінде қалдықтарды контейнерлік алаңдардың аумағында орналастырылған контейнерлерге немесе қалдықтарды жинаудың белгіленген орындарына орналастыру сәтінде көшуді білдіреді.

Объектілердің ұсынылған құжаттамаға сәйкестігін тексере отырып, өндірістік процестерге бару шарт жасасар алдында, оператор құжаттардың толық пакетін алғаннан кейін – бастапқы көшпелі мониторингті жүзеге асырады.

Бұдан басқа, Оператор төлем алушылардың қызметін алдын ала ескертусіз растау мақсатында қызметке және өндірістік процестерге мониторинг жүргізе алады, төлем алушылардың қалдықтарын жинау және қайта өңдеу жөніндегі объектілерге кез келген уақытта өз қалауы бойынша, бірақ жылына екі реттен артық емес барады.

Анықтама: 46-Тармақ. Оператор төлем алушылардың қызметін алдын ала ескертусіз растау мақсатында төлем алушылардың қалдықтарын жинау, тасымалдау, сұрыптау, өңдеу, қайта пайдалануға дайындау, қайта өңдеу, залалсыздандыру және (немесе) кәдеге жарату жөніндегі объектілерге бару арқылы өз қалауы бойынша кез келген уақытта, бірақ жылына екі реттен аспайтын қызмет пен өндірістік процестерге мониторинг жүргізеді.

Өндірістік объектілерге барған кезде оператордың өкілдері өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелері қолданылатын шикізат және дайын өнім (өнім (тауар) қалдықтары) қорларының болуын қоса алғанда, тіркеу кезінде қоса берілген паспорттарда көрсетілген технологиялық процестер мен жабдықтарды көзбен шолып тексеруді жүргізеді.

Қалдықтарды жинау, тасымалдау және қайта өңдеу үшін ставкалардың мөлшері бөлінгендіктен, қаптама қалдықтарына «толық цикл» ставкалары қолданылмайды, өйткені тасымалдау құрастырушыдан қайта өңдеушіге жүзеге асырылуы және құжатпен расталуы тиіс. Қалдықтарды жинаушы және қайта өңдеуші (толық цикл) ретінде тек автокомпоненттерді және ээо (электрондық және электр жабдықтары) қайта өңдеушілер ғана тіркеле алады, олар үшін барлық процестер үшін ставкалар Бірыңғай болады.

Халық бағдарламаға қатыса алады, қалдықтарды дайындаушы ретінде және тиісінше ААЖ-да өзінің ЖСН-мен тіркеле алады, қалдықтарды шығаруға өтінім бере алады. Сондай-ақ, сіз бүкіл тұрғын үй кешенінен қалдықтарды бір жерде, мысалы, ПИК немесе осьте жинай аласыз және түскен ақшаны тұрғын үй кешенінің қажеттіліктеріне жұмсай аласыз.

Өндірушілердің (импорттаушылардың) кеңейтілген міндеттемелерін іске асыру қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2021 жылғы 25 қазандағы № 763 қаулысы
28 т. кейіннен кәдеге жарату төлемін енгізу үшін өтінімге автокөлік құралдары мен өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасын өндірушілер (импорттаушылар) мынадай құжаттардың көшірмелерін қоса береді:

1) Қазақстан Республикасында шығарылғандар үшін:
- Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасына сәйкес бекітілген нысан бойынша өнім өндіруді растайтын көлік құралының (өздігінен жүретін машинаның) паспорты және қорларды басқа жаққа жіберуге арналған жүкқұжат;

2) Еуразиялық экономикалық одаққа мүше болып табылмайтын мемлекеттерден Қазақстан Республикасына әкелінген адамдар үшін:
- оған сәйкес өнім ішкі тұтыну үшін шығарудың кедендік рәсіміне орналастырылған кедендік декларация;
- Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өткен күнін растау үшін мемлекеттік бақылаудан өткені туралы талон (не мемлекеттік бақылаудан өткені туралы талонның көшірмесі);
- көлік құралы конструкциясының қауіпсіздігі туралы куәлік немесе автокөлік құралдары үшін көлік құралының типін мақұлдау және өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасы үшін сәйкестік сертификаты.

Кәдеге жарату төлемін есептеу үшін қажетті деректерді айқындау мүмкін болмаған жағдайда, оператор сұрау салады:
- көлік жүкқұжаты (әкелінетін автомобильдердің сәйкестендіру нөмірін не өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының сәйкестендіру немесе зауыттық нөмірін көрсете отырып) немесе халықаралық тасымалдауды растайтын CMR халықаралық көлік жүкқұжаты (әкелінетін автокөлік құралдарының сәйкестендіру нөмірін не өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының сәйкестендіру немесе зауыттық нөмірін көрсете отырып);
- шот-фактура немесе инвойс (бар болса);

3) Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасына әкелінген адамдар үшін - Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өткен күнін растау үшін мемлекеттік бақылаудан өткені туралы талон (не мемлекеттік бақылаудан өткені туралы талонның көшірмесі) қоса беріледі. Мемлекеттік бақылаудан өткені туралы талон болмаған жағдайда, өтінімді берген күн кесіп өту күні болып есептеледі.
Сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттердің аумағынан Қазақстан Республикасына әкелінген адамдар үшін мынадай құжаттар қоса беріледі:
- көлік құралының (өздігінен жүретін машинаның) паспорты немесе Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің көлік құралын тіркеу туралы куәлігі;
- көлік құралы конструкциясының қауіпсіздігі туралы куәлік немесе автокөлік құралдарына арналған көлік құралының типін мақұлдау және өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасына арналған сәйкестік сертификаты;
- берілетін автокөлік құралдарының сәйкестендіру нөмірін не өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының сәйкестендіру немесе зауыттық нөмірін (бар болса)көрсете отырып, Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттің экспорттаушысынан Қазақстан Республикасында импорттаушыға берілуін растайтын қабылдау-тапсыру актісі;
- көлік жүкқұжаты (әкелінетін автомобильдердің сәйкестендіру нөмірін не өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының сәйкестендіру немесе зауыттық нөмірін көрсете отырып) немесе халықаралық тасымалдауды растайтын CMR халықаралық көлік жүкқұжаты (әкелінетін автокөлік құралдарының сәйкестендіру нөмірін не өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының сәйкестендіру немесе зауыттық нөмірін көрсете отырып) (бар болса).

Орындалған жұмыстардың көлемі расталған жағдайда тапсыру рәсімдері аяқталғаннан кейін, болжамды мерзім 2022 жылғы маусым-шілде айы

Қолданыстағы тәсіл 100% мемлекет қатысатын акционерлік қоғамы үшін қолданылмайтын, ЖШС ұйымдық-құқықтық нысанындағы компанияға бағдарланған болатын. Қазіргі уақытта ҚНА-ға өзгерістер енгізу және қалдықтарды кәдеге жаратуды ұйымдастырудың жаңа тәсілін әзірлеу мәселесі пысықталуда.